De Ommuurde Tuin: waar geschiedenis, regeneratie en gemeenschap samen wortel schieten

Wie het Renkums Beekdal binnenwandelt, voelt het meteen: dit landschap ademt. Tussen kabbelende beekjes en het zachte reliëf van de Veluwezoom ligt Landgoed Oranje Nassau’s Oord — ooit eigendom van Koning Willem III. En midden op dat voormalige koninklijke domein vind je een plek die voelt als een geheim dat je mág ontdekken: een zorgvuldig ommuurde moestuin van een hectare, vandaag bekend als De Ommuurde Tuin.

Een tuin met koninklijke roots (en een heel aardse bezieler)

In deze historische tuin werkt al 25 jaar dezelfde vrouw met een indrukwekkende toewijding: Esther. Ze is bio-agrinoom, bodemkenner en vooral: iemand die je meteen doet geloven dat zorg voor aarde ook zorg voor toekomst is. Wetenschappelijk onderbouwd, maar met een intuïtie die je niet uit een boekje leert.

Ons bezoek

Toen we er op 11 november 2025 aankwamen, werden we ontvangen alsof we thuiskwamen. Op het terras stond een versgebakken notentaart klaar, subtiel versierd met een bloemetje van Salvia microphylla ‘Makris’. Een klein detail, maar precies zo’n detail dat de toon zet: hier zit aandacht in alles.

Van schraal zand naar levende rijkdom

Misschien wel het meest verbluffende verhaal is dat van de bodem zelf. De tuin startte ooit als pure zandgrond: arm, schraal, weinig leven. Door jarenlang regeneratief werken transformeerde die bodem naar iets wat je eerder in dromen verwacht dan in een historische moestuin: waar ooit 1% organische stof zat, is dat nu geëvolueerd naar 8% koolstof. Geduld, vakmanschap en eindeloos bouwen met compost (in allerlei vormen) maakten hier het verschil.

Een levend museum van eetbare biodiversiteit

De Ommuurde Tuin is geen “gewone” moestuin. Het is een plek waar je langs bedden loopt en telkens denkt: wacht, bestaat dit ook?

Je vindt er niet alleen klassieke groentes, maar vooral oude, zeldzame, bijzondere en smaakvolle rassen: van kleurrijke aardappelen tot palmkool, van chioggia- en gele biet tot Egyptische ui, en van winterpostelein tot artisjok. En dan zijn er ook nog bloemen voor bestuivers én bord, kruiden die je tegemoet waaien, én een bijenstal waar duizenden bijen meewerken aan de levendige dynamiek.

Regeneratie van bodem… én van mensen

Wat deze tuin extra bijzonder maakt: ze bouwt niet alleen vruchtbaarheid op in de grond, maar ook in de gemeenschap.

Er komen 30 tot 50 vrijwilligers helpen, met dagelijks 4 à 5 mensen op het veld. Daarnaast zijn er 3 vaste medewerkers voor het landbouwgedeelte en 5 mensen die de winkel draaien op woensdag en zaterdag. Voor veel mensen is dit niet alleen “meehelpen”, maar ook herstellen, heroriënteren en verbinden.

Het kloppend hart: de Bokashi-hoop

Als je ergens het geheim van die bodemtransformatie voelt, is het bij de Bokashi-hoop. Eén man is er volledig verantwoordelijk voor: elke week opbouwen, beluchten, afdekken.

Vooraan gaat vers materiaal erin (zelfs lastig spul zoals Japanse duizendknoop), achteraan komt na een jaar een diepdonkere, kruimelige substantie tevoorschijn — bijna potgrond — die meteen naar de bedden en de serre gaat. Combineer dat met wormencompost, bierbrouwer-pellets, houtsnippers en plantresten, plus permacultuur- en forest-ecology-inzichten… en je krijgt een systeem dat niet “tegen” de natuur werkt, maar ermee samen.

Proeven, struinen, beleven

De Ommuurde Tuin is bovendien geen plek achter een hek waar je alleen vanop afstand mag kijken. Je kunt er:

rondstruinen tussen de teeltbedden

op het terras genieten van koffie, ijs of huisgemaakte taart

op woensdag en zaterdag groenten kopen in de tuinwinkel

rondleidingen volgen (ook voor scholen en groepen)

kennismaken met vergeten groenten en lokale rassen

regeneratieve landbouw in het echt zien werken

Wordt vervolgd…

Er zullen nog bodemstalen genomen worden om te bekijken wat Bokashi precies heeft gedaan met die ooit zo schrale zandgrond. Maar eerlijk? Als je er rondloopt, zie je het resultaat al in elke kruimel en in elke plant die er florissant bij staat. Wordt vervolgd…

Meer lezen?

Dit verhaal krijgt nog meer diepgang in EM Magazine #33 — absoluut de moeite als je nog verder wil duiken in De Ommuurde Tuin en haar regeneratieve aanpak.